Przedsiębiorca może twierdzić, że opinie pochodzą od osób, które kupiły produkt lub go używały, jeżeli podjął uzasadnione i proporcjonalne kroki, aby sprawdzić ich pochodzenie. Gdy udostępnia konsumentom opinie o produktach, powinien też informować, czy i w jaki sposób zapewnia ich autentyczność. Zasady te dotyczą również usług i nie oznaczają, że każda opinia musi być sprawdzana w identyczny sposób.

Co mówią przepisy o opiniach konsumentów?

Ustawa o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym traktuje jako nieuczciwą praktykę twierdzenie, że opinie pochodzą od konsumentów, którzy nabyli produkt lub go używali, gdy przedsiębiorca nie podjął uzasadnionych i proporcjonalnych kroków w celu sprawdzenia ich pochodzenia. Produkt w rozumieniu tej ustawy obejmuje nie tylko towar, lecz także usługę, treść cyfrową czy usługę cyfrową.

Przepisy nie ustanawiają jednego obowiązkowego narzędzia dla wszystkich sklepów. Istotne jest to, co przedsiębiorca komunikuje klientom, jakie działania rzeczywiście podejmuje i czy są one uzasadnione oraz proporcjonalne do celu. Samo umieszczenie przy opinii oznaczenia sugerującego sprawdzenie jej pochodzenia nie zastępuje takiej kontroli.

Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów wskazuje również, że przedsiębiorca udostępniający opinie powinien informować, czy i jak sprawdza ich autentyczność. Według urzędu konsumenci powinni wiedzieć między innymi, czy publikowane są wszystkie opinie, również negatywne, oraz czy opinie są sponsorowane lub pozostają pod wpływem relacji umownych z przedsiębiorcą.

Informacja o weryfikacji a sama weryfikacja

To dwa odrębne zagadnienia. Pierwsze dotyczy informacji przekazywanej konsumentowi: czy sklep sprawdza pochodzenie opinii i na czym sprawdzanie polega. Drugie dotyczy faktycznych działań przedsiębiorcy, zwłaszcza wtedy, gdy przekazuje on, że autorem opinii jest osoba, która kupiła produkt lub z niego korzystała.

Jeżeli opinie nie są weryfikowane pod tym kątem, informacja dla konsumenta powinna odpowiadać rzeczywistości. Nie należy przedstawiać ich jako pochodzących od sprawdzonych nabywców lub użytkowników. Brak weryfikacji i brak informacji o jej zasadach to różne sytuacje: konsument powinien móc odróżnić niezweryfikowany komentarz od opinii, której pochodzenie zostało sprawdzone.

reklama

Znaczenie ma cały sposób prezentacji. Na odbiór mogą wpływać nie tylko słowa przy pojedynczym komentarzu, ale również oznaczenia graficzne, średnia ocen oraz opis zasad publikacji. Ogólne zapewnienie o wiarygodności opinii może być mylące, jeśli faktyczny sposób ich zbierania nie odpowiada temu przekazowi.

Jakie działania mogą służyć sprawdzeniu pochodzenia opinii?

Mechanizm może wiązać możliwość wystawienia opinii z rzeczywistym zamówieniem, na przykład przez udostępnienie formularza osobie, której transakcja figuruje w systemie sprzedawcy. Innym elementem może być sprawdzenie dowodu zakupu. To przykłady sposobów ustalenia związku opinii z transakcją, a nie zamknięta lista rozwiązań ani gwarancja zgodności w każdej sytuacji.

Zakup i używanie produktu nie są tym samym. Sprzedawca może mieć informacje o zamówieniu, ale nie zawsze ma możliwość potwierdzenia, kto faktycznie korzystał z towaru. Opis metody powinien więc odpowiadać temu, co rzeczywiście ustalono. Podobnie przy usłudze trzeba rozróżnić złożenie zamówienia od skorzystania z usługi.

UOKiK zakwestionował w jednym z postępowań sytuację, w której oznaczenie sugerujące potwierdzony zakup lub użytkowanie mogła uzyskać opinia oparta jedynie na oświadczeniu osoby dodającej komentarz. Urząd ocenił, że takie oświadczenie i mechanizm odrzucania komentarzy mogą nie stanowić wystarczających kroków do sprawdzenia pochodzenia opinii. Były to zarzuty w konkretnej sprawie, a nie uniwersalna lista obowiązkowych metod.

Co z opiniami z zewnętrznego serwisu?

Sklep może umożliwiać dostęp do opinii zbieranych przez inny serwis, na przykład przez odesłanie do porównywarki lub wyświetlenie jej ocen. Nie zmienia to znaczenia informacji, którą przedsiębiorca sam przekazuje swoim klientom.

W swoim przewodniku UOKiK wyjaśnia, że przedsiębiorca, który na własnej stronie twierdzi, iż opinie pochodzą od osób rzeczywiście używających produktu lub będących jego nabywcami, ponosi odpowiedzialność za to, czy są one odpowiednio weryfikowane także w takim modelu. Sam fakt korzystania z zewnętrznego dostawcy nie potwierdza więc, że każda prezentowana opinia przeszła określoną kontrolę.

reklama

W praktyce dla czytelnika znaczenie ma rozróżnienie opinii sprawdzanych przez sklep, opinii sprawdzanych przez inny serwis oraz komentarzy, których pochodzenia nie ustalono. Jeżeli różne grupy są łączone w jedną średnią ocen, sposób jej prezentacji nie powinien sugerować, że wszystkie opinie mają taki sam status.

Opinie negatywne, moderacja i komentarze sponsorowane

Ocena pochodzenia opinii różni się od moderacji jej treści. Pierwsza ma pomóc ustalić związek autora z produktem; druga może dotyczyć tego, czy komentarz spełnia zasady publikacji. Odrzucenie komentarza w procesie moderacji nie dowodzi samo w sobie, że pozostałe opinie pochodzą od nabywców lub użytkowników.

UOKiK wskazuje, że przedsiębiorca powinien informować o zasadach zamieszczania opinii, w tym o publikowaniu ocen negatywnych. Usuwanie niepochlebnych komentarzy rzeczywistych klientów może stworzyć mylny obraz odbioru produktu. Znaczenie ma również ujawnienie, czy opinie są sponsorowane lub czy wpływają na nie stosunki umowne z przedsiębiorcą.

Ustawa zakazuje także zamieszczania lub zlecania innej osobie zamieszczania nieprawdziwych opinii albo rekomendacji konsumentów, jak również ich zniekształcania w celu promowania produktów. Zakaz nie ogranicza się do tekstowych recenzji na stronie sklepu: dotyczy również zlecania takich działań innym osobom.

Dlaczego komunikat UOKiK z listopada 2026 r. ma znaczenie?

W komunikacie z 5 listopada 2026 r. UOKiK poinformował o dwóch decyzjach dotyczących przedsiębiorców oferujących fałszywe opinie w internecie. Urząd opisał działania polegające na dostarczaniu komentarzy, które miały poprawiać ocenę zleceniodawców, mimo że osoby je wystawiające nie korzystały z ocenianych produktów lub usług.

Według komunikatu decyzje nie były prawomocne, a przedsiębiorcy mogli się od nich odwołać. Sprawy pokazują, że zainteresowanie organu obejmuje nie tylko sposób prezentacji opinii przez sklep, lecz także podmioty oferujące ich dostarczanie. Ocena konkretnej praktyki i jej skutków zależy od ustaleń właściwego organu oraz toku postępowania.

reklama

Najczęstsze pytania

Czy sklep musi usuwać wszystkie opinie, których pochodzenia nie sprawdził?

Przytoczone zasady wymagają rzetelnej informacji o tym, czy i jak przedsiębiorca sprawdza pochodzenie opinii. Zakazują także przedstawiania opinii jako pochodzących od nabywców lub użytkowników bez podjęcia uzasadnionych i proporcjonalnych kroków sprawdzających. Nie oznacza to ogólnego nakazu usunięcia każdej niezweryfikowanej opinii.

Czy potwierdzenie zamówienia dowodzi, że produkt został użyty?

Nie zawsze. Zamówienie może potwierdzać transakcję, ale nie musi rozstrzygać, czy i przez kogo produkt był używany. Informacja towarzysząca opinii powinna oddawać zakres faktycznego sprawdzenia.

Czy zasady dotyczą tylko dużych platform?

Nie. Przepisy odnoszą się do przedsiębiorcy umożliwiającego dostęp do opinii konsumentów o produktach. Mały sklep internetowy lub firma usługowa również może udostępniać takie opinie. Przy ocenie sposobu sprawdzania znaczenie mają warunki określone w ustawie, w tym uzasadnienie i proporcjonalność podjętych kroków.

Źródła

Materiał ma charakter wyłącznie informacyjny i nie stanowi porady prawnej, podatkowej, księgowej ani finansowej. Przepisy, terminy i obowiązki mogą zależeć od indywidualnej sytuacji firmy oraz aktualnego stanu prawnego. W przypadku jakichkolwiek wątpliwości należy skonsultować się z odpowiednio wykwalifikowanym prawnikiem, doradcą podatkowym, księgową, księgowym lub biurem rachunkowym.