Sklep internetowy, który pakuje sprzedawany towar we własne opakowanie wysyłkowe, może być uznany za wprowadzającego produkty w opakowaniach i podlegać wpisowi do rejestru BDO. Dotyczy to również sytuacji, w której sam produkt był wcześniej zapakowany przez innego przedsiębiorcę. Znaczenie ma rola sklepu i sposób wprowadzenia opakowania do obrotu, a nie wyłącznie wielkość firmy czy materiał, z którego wykonano pudełko.
Dlaczego opakowanie wysyłkowe ma znaczenie?
BDO to baza danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami. Obejmuje rejestr podmiotów, a także system służący do realizacji określonych obowiązków ewidencyjnych i sprawozdawczych. Wpis nie dotyczy wyłącznie firm zajmujących się odbiorem czy przetwarzaniem odpadów. Wśród podmiotów objętych przepisami są również wprowadzający na terytorium kraju produkty w opakowaniach.
W wyjaśnieniach dotyczących opakowań przedstawionych przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości wskazano, że dodatkowe papierowe opakowanie wysyłkowe, w które sklep internetowy pakuje towar, powoduje obowiązek wpisu do BDO z tytułu wprowadzania produktów w opakowaniach. Podobne stanowisko przedstawiono w odpowiedzi Ministerstwa Klimatu udostępnionej przez Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców.
Chodzi o odrębne opakowanie dodane przez sklep do przesyłki, a nie tylko o opakowanie, w którym towar znajdował się już wcześniej. Sprzedawca może więc spotkać się z obowiązkami dotyczącymi własnego kartonu wysyłkowego, mimo że nie jest producentem sprzedawanego przedmiotu.
Opakowanie produktu a opakowanie dodane do przesyłki
W handlu internetowym występują różne warstwy opakowań. Przykładowo kubek może znajdować się w pudełku producenta, a sklep może umieścić to pudełko w kolejnym kartonie na czas wysyłki. Pierwsze opakowanie i dodatkowy karton nie muszą być wprowadzane przez ten sam podmiot.
Właśnie dlatego sama informacja, że produkt kupiono od krajowego dostawcy w gotowym opakowaniu, nie rozstrzyga jeszcze o obowiązkach związanych z opakowaniem dodanym później przez sprzedawcę. Trzeba odróżnić rolę wcześniejszego dostawcy od czynności sklepu polegającej na zapakowaniu towaru do wysyłki.
Równie istotne jest ustalenie, kto faktycznie pakuje produkt i w czyim zakresie działa. Model, w którym sprzedawca sam przygotowuje przesyłkę, różni się organizacyjnie od modelu, w którym robi to zewnętrzny magazyn albo dostawca. Samo użycie nazwy „dropshipping” lub „fulfillment” nie przesądza jeszcze o kwalifikacji konkretnej działalności. Znaczenie mają rzeczywiste czynności, relacje między podmiotami i przepisy mające zastosowanie do danej sytuacji.
Czy rodzaj materiału albo mała skala sprzedaży zwalniają z wpisu?
Przykład wskazany w wyjaśnieniach PARP dotyczy papierowego opakowania wysyłkowego. Nie można więc przyjąć, że obowiązek rejestrowy wiąże się wyłącznie z tworzywami sztucznymi. Opakowania mogą być wykonane z różnych materiałów, a ich rodzaj ma znaczenie także przy ustalaniu zakresu obowiązków dotyczących opakowań.
Również niewielka liczba zamówień lub prowadzenie jednoosobowej działalności nie stanowią same w sobie podstawy do stwierdzenia, że wpis nie jest potrzebny. Przepisy przewidują rozwiązania odnoszące się do określonych grup przedsiębiorców i warunków, jednak nie należy utożsamiać każdego zwolnienia z jednego obowiązku ze zwolnieniem ze wszystkich pozostałych.
Przykładowo kwestie dotyczące rozliczenia obowiązków w zakresie gospodarowania odpadami opakowaniowymi, ewidencji masy opakowań, sprawozdawczości i rejestracji należy rozpatrywać osobno. To, że przedsiębiorca korzysta z określonego rozwiązania przewidzianego w przepisach, nie oznacza automatycznie, że nie występuje u niego żaden obowiązek związany z BDO.
Wpis do rejestru a inne obowiązki
Rejestracja jest jednym z elementów systemu. W zależności od rzeczywistego zakresu działalności mogą występować również obowiązki związane z informacjami o opakowaniach lub ze sprawozdawczością. Oficjalny serwis BDO wskazuje, że do składania rocznych sprawozdań o produktach, opakowaniach i gospodarowaniu powstałymi z nich odpadami należą między innymi wprowadzający produkty w opakowaniach, wskazani w odpowiednich przepisach.
Nie każde roczne sprawozdanie w BDO dotyczy tego samego. Należy odróżnić sprawozdanie o produktach i opakowaniach od sprawozdania o wytworzonych odpadach i gospodarowaniu nimi. Zakres danych zależy od rodzaju działalności i obowiązków danego podmiotu. Sam fakt posiadania numeru rejestrowego nie wyjaśnia jeszcze, które części systemu i jakie sprawozdania dotyczą przedsiębiorcy.
Tak samo należy rozróżnić dwa rodzaje informacji: dane o opakowaniach, w których przedsiębiorca wprowadza produkty do obrotu, oraz dane o odpadach powstających w jego działalności. Są to powiązane zagadnienia, ale nie są tym samym. Karton wysyłany klientowi wraz z towarem i odpad opakowaniowy pozostający w magazynie sklepu mogą wymagać oceny w różnych kontekstach prawnych.
Kto prowadzi rejestr i czego dotyczy wpis?
W sprawach rejestrowych właściwy jest marszałek województwa. Oficjalny serwis BDO opisuje przypadki wpisu na wniosek oraz wpisu z urzędu. Dla oceny sytuacji znaczenie ma nie tylko to, czy podmiot figuruje w rejestrze, ale również zakres działalności ujawniony w jego wpisie.
Przedsiębiorca może prowadzić więcej niż jeden rodzaj działalności związanej z produktami, opakowaniami lub odpadami. W takim przypadku jeden numer rejestrowy nie zastępuje ustalenia, czy wpis obejmuje odpowiednie zakresy. Jeżeli sposób działania firmy się zmienia, znaczenie mają także przepisy dotyczące aktualizacji danych.
Obowiązki opakowaniowe nie wynikają wyłącznie z prowadzenia sklepu internetowego jako takiego. Powstają w związku z konkretnymi czynnościami i rolą podmiotu określoną w przepisach. Dlatego dwa sklepy sprzedające podobny asortyment mogą wymagać odrębnej oceny, jeśli inaczej organizują zakup towarów, pakowanie i wysyłkę.
Najczęstsze pytania
Czy producent opakowania zawsze odpowiada za opakowanie wysyłkowe sklepu?
Nie należy utożsamiać producenta pustego kartonu z podmiotem, który pakuje w niego i wprowadza do obrotu produkt. Obie role opisują inne czynności. W podanym przez PARP przykładzie to dodatkowe opakowanie użyte przez sklep wiąże się z wpisem z tytułu wprowadzania produktów w opakowaniach.
Czy wpis do BDO oznacza, że firma jest przedsiębiorstwem odpadowym?
Nie. Rejestr obejmuje różne grupy podmiotów, w tym wprowadzających produkty w opakowaniach. Sam wpis nie oznacza, że główną działalnością sklepu jest odbieranie lub przetwarzanie odpadów.
Czy zakup gotowego, zapakowanego produktu kończy analizę obowiązków sklepu?
Nie zawsze. Jeżeli sklep dodaje własne opakowanie wysyłkowe, jest to osobna okoliczność od wcześniejszego zapakowania produktu. Natomiast przy innym sposobie realizacji zamówienia znaczenie mają rzeczywiste czynności poszczególnych podmiotów.
Czy obowiązki opakowaniowe i prawa konsumenta są tym samym?
Nie. Przepisy o opakowaniach dotyczą między innymi wprowadzania produktów w opakowaniach i gospodarowania powstałymi odpadami. Prawa konsumenta związane z reklamacją czy odstąpieniem od umowy wynikają z odrębnych regulacji. Jedna transakcja internetowa może wiązać się z obowiązkami z obu tych obszarów.
Źródła
- PARP: pytania i odpowiedzi dotyczące opakowań i odpadów
- BDO: zasady rejestracji i grupy podmiotów objętych wpisem
- BDO: podmioty zobowiązane do składania rocznych sprawozdań
Materiał ma charakter wyłącznie informacyjny i nie stanowi porady prawnej, podatkowej, księgowej ani finansowej. Przepisy, terminy i obowiązki mogą zależeć od indywidualnej sytuacji firmy oraz aktualnego stanu prawnego. W przypadku jakichkolwiek wątpliwości należy skonsultować się z odpowiednio wykwalifikowanym prawnikiem, doradcą podatkowym, księgową, księgowym lub biurem rachunkowym.
