Jeżeli konsument składa przez internet zamówienie związane z obowiązkiem zapłaty, przedsiębiorca musi zapewnić, aby kupujący wyraźnie potwierdził świadomość tego obowiązku. Przycisk lub podobna funkcja służąca do złożenia zamówienia powinny być czytelnie oznaczone słowami „zamówienie z obowiązkiem zapłaty” albo innym równoważnym, jednoznacznym sformułowaniem. Jeżeli wymagania dotyczące potwierdzenia lub oznaczenia nie zostaną spełnione, umowa nie zostaje zawarta.
Kiedy stosuje się te wymagania?
Zasady wynikają z art. 17 ustawy o prawach konsumenta. Dotyczą umowy zawieranej na odległość przy użyciu środków komunikacji elektronicznej, gdy umowa nakłada na konsumenta obowiązek zapłaty. Obejmują więc sytuacje, w których klient składa odpłatne zamówienie za pośrednictwem strony internetowej. Znaczenie mają również wtedy, gdy zamiast klasycznego przycisku zastosowano podobną funkcję służącą do złożenia zamówienia.
Przepis odnosi się nie tylko do samego napisu. Przedsiębiorca ma zapewnić, by w chwili składania zamówienia konsument wyraźnie potwierdził, że wie o obowiązku zapłaty. Chodzi o moment, w którym kupujący podejmuje czynność prowadzącą do odpłatnego zamówienia, a nie o samo wcześniejsze przeglądanie oferty czy dodawanie produktu do koszyka.
Ustawa przewiduje również odpowiednie stosowanie przepisów o umowach zawieranych na odległość do osoby fizycznej zawierającej umowę bezpośrednio związaną z jej działalnością gospodarczą, gdy z treści umowy wynika, że nie ma ona dla tej osoby charakteru zawodowego. Ocena zależy od przedmiotu konkretnej umowy i działalności przedsiębiorcy; nie każdy zakup dokonany na firmę korzysta z tej ochrony.
Jaki napis może znaleźć się na przycisku?
Ustawa wprost wskazuje sformułowanie „zamówienie z obowiązkiem zapłaty”, ale dopuszcza również inne równoważne i jednoznaczne oznaczenie. Według wyjaśnień Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów przykładowymi określeniami, które komunikują odpłatny charakter czynności, są „kup teraz”, „zapłać teraz” oraz „potwierdź zakup”.
Jednocześnie UOKiK wskazuje, że określenia takie jak „zarejestruj”, „potwierdź” czy „zamów teraz” nie przekazują wymaganej informacji w wystarczająco jednoznaczny sposób. Samo słowo dotyczące rejestracji lub potwierdzenia nie wyjaśnia, że dana czynność wiąże się z odpłatnym zamówieniem. Ocena powinna dotyczyć funkcji rzeczywiście używanej do złożenia zamówienia.
Jakie informacje trzeba pokazać przed złożeniem zamówienia?
Przedsiębiorca ma obowiązek przekazać konsumentowi określone informacje w sposób jasny i widoczny bezpośrednio przed złożeniem zamówienia. Chodzi o informacje wymienione w art. 12 ust. 1 pkt 1, 5, 16 i 17 ustawy o prawach konsumenta. Obejmują one w szczególności:
- główne cechy świadczenia, z uwzględnieniem jego przedmiotu i sposobu porozumiewania się z konsumentem;
- łączną cenę lub wynagrodzenie wraz z podatkami, a także odpowiednie informacje o kosztach dostarczenia i innych opłatach;
- czas trwania umowy albo, gdy umowa jest zawarta na czas nieoznaczony lub ma ulegać automatycznemu przedłużeniu, sposób i przesłanki jej wypowiedzenia;
- minimalny czas trwania zobowiązań konsumenta wynikających z umowy, jeżeli ma zastosowanie.
Jeżeli charakter świadczenia nie pozwala rozsądnie oceniając na wcześniejsze obliczenie ceny, ustawa przewiduje podanie sposobu jej obliczenia. Podobnie, gdy wysokości niektórych opłat nie można wcześniej ustalić, informacja dotyczy obowiązku ich uiszczenia. Przy umowie na czas nieoznaczony lub obejmującej prenumeratę przepisy przewidują także podanie łącznej ceny obejmującej płatności za okres rozliczeniowy oraz kosztów, które konsument ma ponieść.
Obowiązek przedstawienia najważniejszych informacji bezpośrednio przed zamówieniem jest odrębny od oznaczenia przycisku. Sam prawidłowy napis nie zastępuje informacji o świadczeniu i cenie. Z kolei pokazanie ceny w koszyku nie zastępuje wymaganego potwierdzenia świadomości obowiązku zapłaty.
Co z dostawą i sposobami płatności?
Na stronach służących do handlu elektronicznego informacje o ograniczeniach dotyczących dostarczania oraz akceptowanych sposobach płatności powinny być podane wyraźnie, jasno i czytelnie najpóźniej na początku składania zamówienia. Jest to osobny obowiązek przewidziany w art. 18 ustawy.
Ograniczenie dostawy może mieć znaczenie dla decyzji o zakupie jeszcze przed przejściem do końcowego potwierdzenia. Również informacja o dostępnych metodach płatności pozwala klientowi ustalić, czy może skorzystać z oferty na przedstawionych warunkach. Nie należy utożsamiać tych danych z samą informacją o tym, że zamówienie jest odpłatne.
Co się dzieje, gdy potwierdzenie lub oznaczenie nie spełnia wymagań?
Art. 17 ust. 4 przewiduje, że jeżeli przedsiębiorca nie spełnia wymagań dotyczących wyraźnego potwierdzenia świadomości obowiązku zapłaty albo oznaczenia przycisku lub podobnej funkcji, umowa nie zostaje zawarta. UOKiK wyjaśnia, że w takiej sytuacji przedsiębiorcy nie przysługują wobec konsumenta roszczenia wynikające z tej umowy, nawet jeżeli spełnił swoje świadczenie.
Przepis dotyczący niezawarcia umowy odnosi się do konkretnych wymagań z art. 17 ust. 2 i 3. Nie oznacza to, że pozostałe obowiązki informacyjne są nieistotne: ustawa osobno określa zakres informacji przekazywanych przed zawarciem umowy, a także zasady dotyczące dostawy, płatności i innych praw konsumenta.
Przycisk zamówienia a inne etapy zakupów
W procesie zakupowym klient może wykonywać kilka różnych czynności: przeglądać ofertę, umieszczać produkt w koszyku, podawać dane dostawy i wybierać metodę płatności. Oznaczenie wymagane przez art. 17 dotyczy przycisku lub podobnej funkcji używanej do złożenia odpłatnego zamówienia. Nazwy wcześniejszych funkcji nie zastępują oznaczenia tej końcowej czynności.
Znaczenie ma także odróżnienie informacji o cenie od informacji o czasie trwania zobowiązania. Przy jednorazowym zakupie towaru klient powinien znać istotne cechy świadczenia i należności. Przy umowie obejmującej powtarzające się płatności ważne są również informacje o okresie rozliczeniowym oraz, zależnie od umowy, o czasie jej trwania i warunkach wypowiedzenia.
Częste pytania
Czy ustawowy napis jest jedynym dopuszczalnym?
Nie. Ustawa dopuszcza inne równoważne, jednoznaczne sformułowanie. Musi ono w łatwo czytelny sposób wskazywać, że złożenie zamówienia wiąże się z obowiązkiem zapłaty.
Czy wystarczy informacja o cenie na stronie produktu?
Nie zastępuje ona wymaganego potwierdzenia świadomości obowiązku zapłaty ani oznaczenia funkcji składania zamówienia. Ponadto wskazane w ustawie informacje o świadczeniu i cenie należy przekazać jasno i widocznie bezpośrednio przed złożeniem zamówienia.
Czy zasada dotyczy wyłącznie sprzedaży rzeczy?
Nie. Art. 17 odnosi się do odpłatnych umów zawieranych na odległość przy użyciu środków komunikacji elektronicznej. Może więc mieć znaczenie także przy zamawianiu odpłatnych usług, jeżeli spełnione są warunki zastosowania przepisu.
Źródła
- Ustawa o prawach konsumenta – tekst jednolity, Dz.U. z 2026 r. poz. 1244
- UOKiK – pytania i odpowiedzi dotyczące prawa do informacji
Materiał ma charakter wyłącznie informacyjny i nie stanowi porady prawnej, podatkowej, księgowej ani finansowej. Przepisy, terminy i obowiązki mogą zależeć od indywidualnej sytuacji firmy oraz aktualnego stanu prawnego. W przypadku jakichkolwiek wątpliwości należy skonsultować się z odpowiednio wykwalifikowanym prawnikiem, doradcą podatkowym, księgową, księgowym lub biurem rachunkowym.
