Gwarancja i odpowiedzialność sprzedawcy za brak zgodności towaru z umową to dwie odrębne podstawy reklamacji. Gwarancji udziela gwarant, na przykład producent lub sprzedawca, a jej warunki wynikają z oświadczenia gwarancyjnego. Za zgodność towaru z umową odpowiada natomiast sprzedawca na zasadach przewidzianych w ustawie o prawach konsumenta. Udzielenie gwarancji nie pozbawia konsumenta ustawowych uprawnień wobec sprzedawcy.
Kto odpowiada za gwarancję?
Gwarantem jest podmiot, który udzielił gwarancji. Może nim być producent, importer albo sam sprzedawca. Jeżeli gwarancji udzielił producent, nie oznacza to automatycznie, że sklep jest gwarantem. Nazwa i adres gwaranta powinny znaleźć się w oświadczeniu gwarancyjnym.
Gwarancja polega na zobowiązaniu gwaranta do określonych działań, gdy rzecz nie ma właściwości wskazanych w oświadczeniu. Zależnie od jego treści obowiązki te mogą obejmować naprawę, wymianę, zwrot zapłaconej ceny lub inne świadczenie. Zakres ochrony, jej czas i procedurę korzystania z niej należy odczytywać z warunków gwarancji oraz uwzględniać właściwe przepisy.
Sam fakt sprzedaży produktu nie oznacza, że sprzedawca udzielił na niego własnej gwarancji. Może jednak występować jednocześnie w dwóch rolach: sprzedawcy odpowiedzialnego za zgodność towaru z umową oraz gwaranta, jeżeli sam złożył oświadczenie gwarancyjne.
Za co sprzedawca odpowiada z ustawy?
W przypadku umów objętych przepisami o zgodności towaru z umową przedsiębiorca odpowiada wobec konsumenta za brak zgodności istniejący w chwili dostarczenia towaru i ujawniony w ciągu dwóch lat od tej chwili, chyba że termin przydatności do użycia jest dłuższy. Przepisy przewidują także zasady dotyczące towarów z elementami cyfrowymi, w których istotny może być czas dostarczania treści lub usługi cyfrowej.
Przy ustawowej odpowiedzialności konsument może co do zasady żądać naprawy albo wymiany. W sytuacjach określonych w ustawie może również złożyć oświadczenie o obniżeniu ceny albo odstąpieniu od umowy. Poszczególne uprawnienia mają ustawowe warunki: nie każda usterka oznacza automatyczne prawo do natychmiastowego zwrotu całej ceny.
Naprawa lub wymiana na podstawie ustawowej odpowiedzialności odbywa się na koszt przedsiębiorcy, w rozsądnym czasie i bez nadmiernych niedogodności dla konsumenta. Koszty obejmują w szczególności opłaty pocztowe, przewóz, robociznę i materiały. Szczegóły zależą od okoliczności i rodzaju towaru.
Czy sklep może odesłać klienta wyłącznie do producenta?
Jeżeli konsument zgłasza sprzedawcy brak zgodności towaru z umową i korzysta z uprawnień ustawowych, sama obecność gwarancji producenta nie zwalnia sprzedawcy z odpowiedzialności. Są to odrębne podstawy reklamacji. Klient może także korzystać z gwarancji na warunkach udzielonych przez gwaranta.
Rozróżnienie ma znaczenie dla obsługi zgłoszenia. Przy gwarancji istotne są między innymi tożsamość gwaranta, zakres jego zobowiązania i procedura określona w oświadczeniu. Przy braku zgodności z umową podstawą są przepisy regulujące odpowiedzialność sprzedawcy. Nazwanie każdego zgłoszenia „reklamacją gwarancyjną” nie zmienia automatycznie jego podstawy prawnej.
Co powinno zawierać oświadczenie gwarancyjne?
Kodeks cywilny wymaga, aby oświadczenie gwarancyjne zostało sformułowane jasno i zrozumiale. Powinno zawierać:
- wyraźną informację, że w razie braku zgodności rzeczy z umową kupującemu przysługują z mocy prawa środki ochrony ze strony i na koszt sprzedawcy, a gwarancja nie ma na nie wpływu;
- nazwę i adres gwaranta;
- opis procedury korzystania z gwarancji;
- wskazanie rzeczy objętych gwarancją;
- warunki gwarancji.
Oświadczenie może zostać złożone także w reklamie. Jeżeli towar jest wprowadzany do obrotu w Polsce, oświadczenie sporządza się co do zasady po polsku; ustawa przewiduje wyjątki między innymi dla nazw własnych i znaków towarowych. Uprawniony może żądać wydania oświadczenia utrwalonego na papierze lub innym trwałym nośniku.
Sprzedawca wydaje kupującemu wraz z rzeczą sprzedaną dokument gwarancyjny oraz sprawdza zgodność oznaczeń na rzeczy z danymi w tym dokumencie i stan znajdujących się na rzeczy plomb lub innych zabezpieczeń.
Gwarancja w reklamie a warunki dokumentu
Obietnice dotyczące gwarancji mogą pojawić się w reklamie produktu. Ustawa o prawach konsumenta stanowi, że odstępstwo od warunków gwarancji określonych w reklamie na niekorzyść konsumenta jest bezskuteczne, chyba że przed zawarciem umowy oświadczenie z reklamy zostało sprostowane w takiej samej lub porównywalnej formie.
Znaczenie ma więc nie tylko dokument dołączony do produktu, lecz także treść wcześniejszych zapewnień. Przykładowo, jeżeli reklama przedstawia określony zakres ochrony, późniejszy dokument nie może skutecznie pogarszać sytuacji konsumenta wbrew tej zasadzie, o ile nie doszło do sprostowania spełniającego ustawowe warunki.
Czym jest gwarancja trwałości?
Gwarancja trwałości odnosi się do zachowania przez towar jego funkcji i właściwości w określonym czasie. Jeżeli została udzielona przez producenta, ustawa przewiduje jego bezpośrednią odpowiedzialność wobec konsumenta za naprawę lub wymianę towaru w okresie gwarancji. Producent może też przewidzieć korzystniejsze warunki.
Warunki naprawy albo wymiany w ramach gwarancji trwałości nie mogą być mniej korzystne dla konsumenta niż zasady określone w art. 43d ustawy o prawach konsumenta. Sama nazwa użyta w ofercie nie powinna przesłaniać treści zobowiązania i rzeczywistych warunków ochrony.
Czy te same zasady obejmują zakup na firmę?
Część przepisów ustawy o prawach konsumenta dotyczących zgodności towaru z umową stosuje się również do osoby fizycznej zawierającej umowę bezpośrednio związaną z jej działalnością gospodarczą, jeżeli z treści umowy wynika, że nie ma ona dla tej osoby charakteru zawodowego. Ocena zależy od treści i okoliczności konkretnej umowy, w szczególności od przedmiotu wykonywanej działalności.
Nie oznacza to, że każda transakcja między przedsiębiorcami jest traktowana jak zakup konsumencki. Odrębnie należy ustalić, kto jest stroną umowy, jaka podstawa odpowiedzialności ma zastosowanie oraz jakie warunki wynikają z ewentualnej gwarancji.
Najczęstsze pytania
Czy brak karty gwarancyjnej zawsze wyklucza reklamację?
Brak karty gwarancyjnej nie znosi ustawowej odpowiedzialności sprzedawcy za brak zgodności towaru z umową. Przy korzystaniu z samej gwarancji istotne są treść zobowiązania gwaranta oraz możliwość wykazania okoliczności związanych z zakupem i ochroną gwarancyjną.
Czy gwarancja musi trwać dwa lata?
Nie należy utożsamiać czasu gwarancji z ustawowym okresem odpowiedzialności za brak zgodności towaru z umową. Czas gwarancji wynika z oświadczenia gwarancyjnego, a przepisy kodeksu cywilnego przewidują regułę na wypadek niewskazania innego terminu.
Czy odmowa gwaranta automatycznie kończy sprawę wobec sprzedawcy?
Nie. Odmowa wykonania świadczenia przez gwaranta i ustawowa odpowiedzialność sprzedawcy opierają się na odrębnych podstawach. Ocena roszczenia wobec sprzedawcy wymaga uwzględnienia warunków przewidzianych dla tej podstawy.
Źródła
- Ustawa o prawach konsumenta – tekst jednolity, Dz.U. z 2026 r. poz. 1244
- Kodeks cywilny – tekst jednolity, Dz.U. z 2025 r. poz. 1071
- Europejskie Centrum Konsumenckie: niezgodność towaru z umową a gwarancja
Materiał ma charakter wyłącznie informacyjny i nie stanowi porady prawnej, podatkowej, księgowej ani finansowej. Przepisy, terminy i obowiązki mogą zależeć od indywidualnej sytuacji firmy oraz aktualnego stanu prawnego. W przypadku jakichkolwiek wątpliwości należy skonsultować się z odpowiednio wykwalifikowanym prawnikiem, doradcą podatkowym, księgową, księgowym lub biurem rachunkowym.
