Przedsiębiorca wpisany do CEIDG może czasowo zawiesić wykonywanie działalności, co do zasady na co najmniej 30 dni, również bez wskazywania końcowej daty przerwy. W tym czasie nie prowadzi bieżącej działalności ani nie osiąga z niej bieżących przychodów, ale nadal może wykonywać określone czynności związane z wcześniejszymi zobowiązaniami i zabezpieczeniem źródła przychodów. Wznowienie następuje zgodnie z informacją wpisaną do CEIDG albo na wniosek przedsiębiorcy.
Opisane zasady dotyczą działalności osoby fizycznej wpisanej do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. Zawieszenie nie jest tym samym co wykreślenie firmy z rejestru. Ogólne informacje o funkcjonowaniu ewidencji zawiera także wpis o CEIDG i usługach dostępnych online.
Kto może zawiesić działalność wpisaną do CEIDG?
Prawo przedsiębiorców przewiduje możliwość zawieszenia przez przedsiębiorcę niezatrudniającego pracowników. Ustawa dopuszcza również zawieszenie przez przedsiębiorcę zatrudniającego wyłącznie pracowników korzystających z wymienionych w niej urlopów związanych z rodzicielstwem. Przy urlopie rodzicielskim znaczenie ma także to, czy pracownik łączy go z wykonywaniem pracy u pracodawcy, który udzielił urlopu.
Jeżeli pracownik objęty ustawowym wyjątkiem zakończy korzystanie z urlopu albo złoży wniosek o łączenie urlopu rodzicielskiego z pracą, przepisy przewidują dla niego prawo do wynagrodzenia jak za przestój do zakończenia okresu zawieszenia. Sama obecność pracowników korzystających z odpowiednich urlopów nie oznacza więc, że stosunki pracy przestają istnieć.
Warunek dotyczący pracowników nie jest identyczny z pytaniem o wszystkie osoby współpracujące z firmą na podstawie innych umów. Zawieszenie działalności nie usuwa automatycznie obowiązków wynikających z zawartych umów ani ewentualnych obowiązków dotyczących ubezpieczeń innych osób.
Na jak długo można zawiesić firmę?
Działalność wpisaną do CEIDG można zawiesić na czas określony albo nieokreślony. Minimalny okres wynosi co do zasady 30 dni. Jeżeli zawieszenie obejmuje wyłącznie pełny luty, minimalny okres odpowiada liczbie dni tego miesiąca w danym roku.
Przedsiębiorca wskazuje dzień rozpoczęcia zawieszenia we wniosku. W przypadku CEIDG data ta może być wcześniejsza lub późniejsza od dnia złożenia wniosku. Jest to istotne rozróżnienie między zasadami dotyczącymi CEIDG a regulacjami dotyczącymi przedsiębiorców wpisanych do Krajowego Rejestru Sądowego.
Możliwe jest ponowne zawieszenie działalności po jej wznowieniu, z zachowaniem warunków przewidzianych w przepisach. Ustalenie dat ma znaczenie dla określenia, jaki okres obejmuje przerwa oraz które zdarzenia nastąpiły przed nią, a które już po jej rozpoczęciu.
Czego nie można robić podczas zawieszenia?
W okresie zawieszenia przedsiębiorca nie może wykonywać działalności gospodarczej ani osiągać bieżących przychodów z jej wykonywania. Przerwa nie polega więc wyłącznie na zmianie statusu widocznego w rejestrze przy jednoczesnym kontynuowaniu zwykłej sprzedaży czy świadczenia usług.
Jednocześnie ustawa wymienia czynności dopuszczalne mimo zawieszenia. W praktyce ważne jest odróżnienie bieżącej działalności od spraw dotyczących należności, zobowiązań i zdarzeń powstałych wcześniej. Sam fakt otrzymania pieniędzy w okresie zawieszenia nie przesądza jeszcze, że są one przychodem z nowo wykonywanej działalności.
Jakie czynności pozostają dopuszczalne?
Prawo przedsiębiorców przewiduje, że w okresie zawieszenia przedsiębiorca może między innymi wykonywać czynności niezbędne do zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodów. Może także przyjmować należności powstałe przed zawieszeniem i ma obowiązek regulować zobowiązania powstałe przed tą datą.
Ustawa dopuszcza również zbywanie własnych środków trwałych i wyposażenia oraz osiąganie przychodów finansowych z czynności wykonanych przed zawieszeniem. Odnosi się ponadto do powołania albo odwołania zarządcy sukcesyjnego.
Przykład: jeżeli należność za usługę wykonaną przed zawieszeniem staje się wymagalna już w czasie przerwy, ustawa dopuszcza jej przyjęcie. To inna sytuacja niż przyjęcie i wykonanie nowego bieżącego zlecenia podczas zawieszenia. Ocena konkretnego zdarzenia zależy jednak od jego okoliczności.
Jakie obowiązki pozostają w czasie przerwy?
Zawieszenie nie wyłącza wszystkich kontaktów przedsiębiorcy z urzędami. Ustawa przewiduje uczestnictwo w postępowaniach sądowych, podatkowych i administracyjnych związanych z działalnością wykonywaną przed zawieszeniem. Przedsiębiorca wykonuje także obowiązki nakazane przepisami i może zostać poddany kontroli na zasadach przewidzianych dla przedsiębiorców.
Przerwa nie oznacza też automatycznego zakończenia umów zawartych przed jej rozpoczęciem. Termin zapłaty należności czy zobowiązania może przypadać już w okresie zawieszenia. Dla prawidłowego ustalenia sytuacji znaczenie mają treść umowy oraz przepisy właściwe dla danego obowiązku.
Osobnym zagadnieniem pozostaje tytuł do ubezpieczeń, na przykład w przypadku osoby łączącej działalność z zatrudnieniem. Szerszy kontekst tego połączenia przedstawia wcześniejszy wpis o pracy na etacie i prowadzeniu działalności gospodarczej; zasady ubezpieczeń i rozliczeń należy jednak oceniać według aktualnych przepisów i konkretnej sytuacji.
Co dzieje się po zgłoszeniu zawieszenia i wznowienia?
Informacja o zmianie statusu działalności jest przekazywana z CEIDG odpowiednim instytucjom. ZUS wskazuje, że na podstawie informacji o zawieszeniu i wznowieniu sporządza dokumenty dotyczące przedsiębiorcy w zakresie opisanym w jego dokumentacji. Nie oznacza to, że w każdej sytuacji załatwia wszystkie sprawy dotyczące pozostałych ubezpieczonych.
Według informacji ZUS, jeżeli w czasie zawieszenia zmienił się kod tytułu ubezpieczenia albo schemat podlegania ubezpieczeniom, po wznowieniu konieczne może być samodzielne dokonanie odpowiedniego zgłoszenia. Obowiązki dotyczące innych osób, za które przedsiębiorca pozostaje płatnikiem składek, wymagają odrębnego uwzględnienia.
Przepisy ustawy o CEIDG przewidują wpis informacji o wznowieniu po upływie ostatniego dnia okresu zawieszenia wskazanego we wniosku, chyba że przedsiębiorca złoży wniosek wskazujący inny dzień wznowienia. Jeżeli we wniosku o zawieszenie nie określono daty wznowienia, wpis informacji o wznowieniu następuje na wniosek przedsiębiorcy. Ustawa reguluje również szczególną sytuację ustanowienia zarządu sukcesyjnego.
Częste pytania
Czy zawieszenie usuwa wpis z CEIDG?
Nie. Informacja o zawieszeniu jest związana z istniejącym wpisem przedsiębiorcy. Wykreślenie działalności i jej czasowe zawieszenie to odrębne czynności.
Czy w okresie zawieszenia można otrzymać zapłatę od dawnego klienta?
Tak. Ustawa dopuszcza przyjmowanie należności powstałych przed datą zawieszenia. Nie jest to ogólne zezwolenie na prowadzenie bieżącej sprzedaży podczas przerwy.
Czy zawieszenie może trwać bezterminowo?
Tak. Przedsiębiorca wpisany do CEIDG może zawiesić działalność na czas nieokreślony, z uwzględnieniem ustawowego minimalnego okresu. Jeżeli nie wskazano daty wznowienia, co do zasady informacja o wznowieniu jest wpisywana na wniosek przedsiębiorcy.
Źródła
- Prawo przedsiębiorców — tekst jednolity, w szczególności art. 22–25
- Ustawa o CEIDG i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy — tekst jednolity
- ZUS: zgłoszenie przedsiębiorcy wpisanego do CEIDG
Materiał ma charakter wyłącznie informacyjny i nie stanowi porady prawnej, podatkowej, księgowej ani finansowej. Przepisy, terminy i obowiązki mogą zależeć od indywidualnej sytuacji firmy oraz aktualnego stanu prawnego. W przypadku jakichkolwiek wątpliwości należy skonsultować się z odpowiednio wykwalifikowanym prawnikiem, doradcą podatkowym, księgową, księgowym lub biurem rachunkowym.
